niedziela, 15 września 2019

Zawody prawnicze - prokurator

jak zostać prokuratoremNiedawno podejmowałam się tematu związanego z prawnikami i zawodami prawniczymi. Wymieniłam przy tej okazji sześć zawodów prawniczych - sędziów, prokuratorów, komorników, notariuszy, adwokatów i radców prawnych. Postanowiłam również krótko przedstawić każdy z tych zawodów (poza zawodem radcy prawnego, o którym na tym blogu jest bardzo dużo informacji). Zaczynam od prokuratorów. Kim są i co robią?



Ogólnie o prokuratorach i prokuraturze


Jak już wcześniej wspomniałam prokuratorzy to prawnicy. Zasady związane z powoływaniem prokuratorów i wykonywaniem przez nich obowiązków określa ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze.

Prokuratorzy są częścią formacji zwanej prokuraturą. Zgodnie z przepisami ww. ustawy prokuraturę stanowią Prokurator Generalny, Prokurator Krajowy, pozostali zastępcy Prokuratora Generalnego oraz prokuratorzy powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury i prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Zadania te wykonuje m.in. poprzez:

- prowadzenie lub nadzorowanie postępowania przygotowawczego w sprawach karnych oraz sprawowanie funkcji oskarżyciela publicznego przed sądami,

- podejmowanie środków przewidzianych prawem zmierzających do prawidłowego i jednolitego stosowania prawa w postępowaniu sądowym, administracyjnym, w sprawach o wykroczenia oraz w innych postępowaniach przewidzianych przez ustawę,

- sprawowanie nadzoru nad wykonywaniem postanowień o tymczasowym aresztowaniu,

- koordynowanie działalności w zakresie ścigania przestępstw lub przestępstw skarbowych, prowadzonej przez inne organy państwowe.

Prokurator może uczestniczyć na prawach strony lub uczestnika postępowania w każdym postępowaniu prowadzonym przez organy władzy i administracji publicznej, sądy i trybunały, chyba że ustawy stanowią inaczej.

W swoich działaniach prokurator powinien kierować się zasadą bezstronności i równego traktowania wszystkich obywateli.

Prokuratura jest zorganizowana w sposób hierarchiczny, stąd prokurator jest obowiązany wykonywać zarządzenia, wytyczne i polecenia prokuratora przełożonego.

Kto może zostać prokuratorem?


Zgodnie z ustawą Prawo o prokuraturze, prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury na stanowisko prokuratorskie powołuje Prokurator Generalny na wniosek Prokuratora Krajowego.


Art.75 § 1 ustawy stanowi, że  co do zasady na stanowisko prokuratora może być powołany ten, kto:

1) posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich, a także nie był prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego;

2) jest nieskazitelnego charakteru;

3) ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Polsce;

4) jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków prokuratora;

5) ukończył 26lat; 

6) złożył egzamin prokuratorski lub sędziowski;

7) był zatrudniony na stanowisku asesora prokuratorskiego lub sądowego co najmniej rok albo odbył w wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury okres służby przewidziany w przepisach o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych;

8) nie pełnił służby zawodowej, nie pracował lub nie był współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa, wymienionych w art.5ustawy z dnia 18grudnia 1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej –Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2018 r. poz. 2032 i 2529 oraz z 2019 r. poz. 131), ani też nie był sędzią, który orzekając uchybił godności urzędu sprzeniewierzając się niezawisłości sędziowskiej, co zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem.



KSSiPPrawa i obowiązki prokuratora


Prokurator jest zobowiązany postępować zgodnie ze ślubowanie prokuratorskim i w służbie oraz poza służbą powinien strzec powagi sprawowanego urzędu i unikać wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności prokuratora lub osłabiać zaufanie do jego bezstronności.

W okresie zajmowania stanowiska prokurator nie może należeć do partii politycznej ani brać udziału w żadnej działalności politycznej.

Prokuratora obejmuje tajemnica zawodowa, która nie jest ograniczona w czasie (tzn. trwa również po ustaniu stosunku służbowego).

Prokuratorowi przysługuje immunitet - nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej bez zezwolenia sądu. Prokurator podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Prokurator wszczyna i prowadzi postępowanie przygotowawcze, wykonuje czynności oskarżyciela publicznego przed sądem, sprawuje nadzór nad postępowaniem przygotowawczym prowadzonym przez inny uprawniony organ (tym uprawnionym organem jest np. Policja, by nieco wyjaśnić).

W postępowaniu sądowym prokurator występuje w ciemnej todze z czerwonym żabotem.

Podsumowanie


Mam nadzieję, że niniejszy post, wyjaśnił w miarę przystępnie kim jest i czym zajmuje się (w dużym uogólnieniu) prokurator. Bardziej zainteresowanych zawodem prokuratora odsyłam do lektury ustawy 😉.

Uściski 😙

Post został opracowany na podstawie:
Ustawa z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2019 r., poz. 740).

Fotografie: autorka.

2 komentarze:

  1. Duzo jest tych zawodów prawniczych i dobrze, że kazdy wyjasniasz osobno. Wiekszość z nas zna je z nazwy ale co do czego gubi się kto czym się zajmuje. O prokuratorze słyszymy kiedy mowa o jakims domniemanym przestępstwie zgłoszonym do prokuratury. zatem prokurator skoro jest oskarżycielem ma za zadanie to przestępstwo udowodnić?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak, generalnie zadaniem prokuratora, często przy wsparciu takich organów jak Policja, jest złapanie przestępcy, wniesienie przeciw niemu oskarżenia do sądu i udowodnienia przed tym sądem, że złapał właściwego człowieka, czyli udowodnienie mu winy. To tak oględnie dla prostego wyjaśnienia, bo ta kwestia i sam proces to dość skomplikowana materia.

      Usuń

Króluje tu szacunek i kultura słowa. Komentarze zawierające słowa powszechnie uważane za obelżywe, nawołujące do nienawiści rasowej, narodowościowej, religijnej, o charakterze hejtu internetowego zostaną usunięte. Podawanie danych osobowych jest dobrowolne. Więcej informacji uzyskasz w polityce prywatności i regulaminie bloga (w wersji na komputery - zakładka po prawej stronie, w wersji mobilnej - u dołu w zakładce strony).