piątek, 23 sierpnia 2019

Prawnik zagraniczny w Polsce - o co w tym chodzi?

świadczenie usług prawniczych przez prawników zagranicznych na terytorium RPCzy wiedzieliście, że na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność zawodową mogą wykonywać prawnicy zagraniczni? Szczerze przyznam, że przez pewien czas tylko mi się gdzieś na stronie Izby przewijała zakładka dotycząca listy prawników zagranicznych, ale tematu nie zgłębiałam. Zostałam do tego nieco przymuszona przez kolokwium z etyki, które swoim zakresem obejmowało właśnie prawników zagranicznych. W związku z tym, że ja jako prawnik sama do niedawna żyłam w pewnej nieświadomości w tym zakresie, w ramach ciekawostki, podzielę się dziś zdobytą w tym zakresie wiedzą.


Prawnik zagraniczny - kim jest?


Zagadnienia związane z prawnikami zagranicznymi są uregulowane w ustawie z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa ta określa zasady i warunki świadczenia pomocy prawnej w RP przez prawników zagranicznych, a przez pomoc prawną należy rozumieć działalność w zakresie odpowiadającym uprawnieniom adwokata lub radcy prawnego obejmującą w szczególności udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii prawnych, opracowywanie projektów aktów prawnych oraz występowanie przed sądami i urzędami. Definicja ta odpowiada m.in definicji świadczenia pomocy prawnej zawartej w ustawie o radcach prawnych (patrz TU).

Art. 2 powoływanej ustawy zawiera słownik pojęć ustawowych, w których znajdziemy stosowne definicje, w tym definicję prawnika zagranicznego.

Zgodnie z art. 2 pkt 1-3 przedmiotowej ustawy

a) prawnik zagraniczny - prawnik z Unii Europejskiej i prawnik spoza Unii Europejskiej;

b) prawnik z Unii Europejskiej - osoba będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, uprawniona do wykonywania zawodu przy użyciu jednego z tytułów zawodowych uzyskanych w państwie członkowskim Unii Europejskiej, określonych w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy;

c) prawnik spoza Unii Europejskiej - osoba niebędąca obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, uprawniona do wykonywania zawodu przy użyciu jednego z tytułów zawodowych, o których mowa w pkt b, a także każda osoba, która przy użyciu tytułu zawodowego uzyskanego w państwie niebędącym członkiem Unii Europejskiej jest uprawniona do wykonywania zawodu odpowiadającego - pod względem wykształcenia i uprawnień oraz podstawowych zasad jego organizacji i wykonywania - zawodowi adwokata lub radcy prawnego.

Dalsze przepisy określają na jakich zasadach prawnicy zagraniczni mogą świadczyć pomoc prawną w Polsce.

Wykonywanie stałej praktyki przez prawnika zagranicznego


Definicję stałej praktyki znajdujemy w art. 2 ust. 5 ustawy o prawnikach zagranicznych i pojęcie to oznacza stałe i systematyczne świadczenie pomocy prawnej przez prawnika zagranicznego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Jakie są warunki świadczenia pomocy prawnej przez prawnika zagranicznego w Polsce?

Prawnicy zagraniczni są uprawnieni do wykonywania stałej praktyki na zasadach określonych w omawianej ustawie, po wpisaniu na jedną z list prawników zagranicznych prowadzoną odpowiednio przez okręgowe rady adwokackie lub rady okręgowych izb radców prawnych:

1) na zasadzie wzajemności,

2) o ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez RP lub przepisy organizacji międzynarodowych, których RP jest członkiem, nie stanowią inaczej.

Ustawa nieco różnicuje zasady wykonywania stałej praktyki przez prawników z UE i spoza UE.

Stała praktyka prawnika z UE


Zgodnie z art. 13 ustawy o prawnikach zagranicznych prawnik z Unii Europejskiej wpisany na listę prowadzoną przez okręgową radę adwokacką jest uprawniony do wykonywania stałej praktyki w zakresie odpowiadającym zawodowi adwokata, a wpisany na listę prowadzoną przez radę okręgowej izby radców prawnych - w zakresie odpowiadającym zawodowi radcy prawnego; wybór listy należy do prawnika z Unii Europejskiej.

Co do zasady prawnik z Unii Europejskiej wpisany na listę prowadzoną przez okręgową radę adwokacką ma takie same prawa i obowiązki jak adwokat, a wpisany na listę prowadzoną przez radę okręgowej izby radców prawnych - ma takie same prawa i obowiązki jak radca prawny. Dotyczy to również obowiązku przestrzegania zasad etyki zawodowej.

Prawnik z UE wpisany na listę prowadzoną przez okręgową radę adwokacką może wykonywać stałą praktykę w kancelarii indywidualnej, w zespole adwokackim, spółce jawnej, spółce cywilnej, spółce komandytowo-akcyjnej, spółce komandytowej lub spółce partnerskiej, a prawnik z UE wpisany na listę prowadzoną przez radę okręgowej izby radców prawnych może wykonywać stałą praktykę w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii indywidualnej, spółce jawnej, spółce cywilnej, spółce komandytowo-akcyjnej, spółce komandytowej lub spółce partnerskiej.

Co istotne, przy wykonywaniu czynności polegającej na reprezentowaniu klienta w postępowaniu, w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami wymagane jest, aby strona była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, prawnik z UE ma obowiązek współdziałać z osobą wykonującą jeden z tych zawodów. W przypadkach, w których reprezentacja klienta przez radcę prawnego nie jest dopuszczalna, prawnik z UE obowiązany jest współdziałać z adwokatem. Szczegółowe warunki i sposób współdziałania określa umowa zawarta przez prawnika z UE z adwokatem lub radcą prawnym. Umowa ta nie rodzi żadnych obowiązków adwokata lub radcy prawnego wobec klienta prawnika z Unii Europejskiej, chyba że strony umowy postanowiły inaczej.

Stała praktyka prawnika spoza UE


W myśl ustawy o prawnikach zagranicznych, prawnik spoza UE wpisany na listę prowadzoną przez okręgową radę adwokacką jest uprawniony, w ramach wykonywania stałej praktyki, jedynie do udzielania porad prawnych i sporządzania opinii prawnych dotyczących prawa państwa macierzystego lub prawa międzynarodowego, w zakresie odpowiadającym zawodowi adwokata, a prawnik spoza UE wpisany na listę prowadzoną przez radę okręgowej izby radców prawnych jest uprawniony, w ramach wykonywania stałej praktyki, jedynie do udzielania porad prawnych i sporządzania opinii prawnych dotyczących prawa państwa macierzystego lub prawa międzynarodowego, w zakresie odpowiadającym zawodowi radcy prawnego.

Ustawa stanowi, że w celu wykonywania stałej praktyki prawnicy spoza Unii Europejskiej mogą tworzyć:

1) spółki jawne, w których wspólnikami są wyłącznie: prawnicy zagraniczni lub adwokaci, lub radcowie prawni, lub doradcy podatkowi, lub rzecznicy patentowi;

2) spółki komandytowo-akcyjne lub spółki komandytowe, w których komplementariuszami są wyłącznie: prawnicy zagraniczni lub adwokaci, lub radcowie prawni, lub doradcy podatkowi, lub rzecznicy patentowi.

Prawnik spoza UE jest obowiązany przedstawić co roku organowi prowadzącemu listę, na którą jest wpisany, zaświadczenie wystawione przez właściwy organ państwa macierzystego stwierdzające, że jest on zarejestrowany w tym państwie jako osoba uprawniona do wykonywania zawodu

Świadczenie usług transgranicznych


Usługa transgraniczna również została zdefiniowana w art. 2 pkt 4 ustawy o prawnikach zagranicznych i oznacza jednorazową lub mającą charakter przejściowy czynność z zakresu pomocy prawnej, wykonywaną w Rzeczypospolitej Polskiej przez prawnika zagranicznego wykonującego stałą praktykę w innym państwie.

Zasady świadczenia usług transgranicznych zostały również nieco odrębnie uregulowane dla prawnika z UE i spoza UE.

1. Prawnicy z UE

Zgodnie z art. 35 ustawy o prawnikach zagranicznych, prawnik z UE jest uprawniony do świadczenia usług transgranicznych przy użyciu tytułu zawodowego uzyskanego w państwie macierzystym, wyrażonego w języku urzędowym tego państwa, z oznaczeniem organizacji zawodowej w państwie macierzystym, do której należy, albo sądu, przed którym ma prawo występować zgodnie z prawem tego państwa i w ramach tego uprawnienia może wykonywać wszelkie czynności, do których uprawniony jest adwokat lub radca prawny.

Podobnie jak przy wykonywaniu stałej praktyki, tak i przy wykonywaniu usługi transgranicznej polegającej na reprezentowaniu klienta w postępowaniu, w którym zgodnie z obowiązującymi przepisami wymagane jest, aby strona była reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, prawnik z UE ma obowiązek współdziałać z osobą wykonującą jeden z tych zawodów. Jednakże w przypadkach, w których reprezentacja klienta przez radcę prawnego nie jest dopuszczalna, prawnik z Unii Europejskiej obowiązany jest współdziałać z adwokatem. Do współpracy tej stosuje się odpowiednio zasady określone przy współdziałaniu przy wykonywaniu stałej praktyki.

Warto wspomnieć, że przy świadczeniu usługi transgranicznej, prawnik z Unii Europejskiej, reprezentujący klienta w postępowaniu przed sądami i innymi organami władzy publicznej, obowiązany jest wskazać organowi prowadzącemu postępowanie osobę upoważnioną do odbioru pism w Polsce. W przypadku gdy prawnik z UE współdziała z adwokatem lub radcą prawnym, domniemywa się, że osobą upoważnioną jest ten adwokat lub radca prawny. W braku wskazania osoby upoważnionej do odbioru pism w Polsce, pismo przeznaczone dla prawnika z UE doręcza się reprezentowanej przez niego stronie, jeżeli ma ona miejsce zamieszkania lub siedzibę w RP. W pozostałych przypadkach pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek pouczyć o tym prawnika z UE przy pierwszym doręczeniu.

2. Prawnicy spoza UE

kim jest prawnik zagranicznyW ramach świadczenia usług transgranicznych prawnik spoza Unii Europejskiej jest uprawniony wyłącznie do reprezentowania w postępowaniu cywilnym strony będącej obywatelem lub przynależącej do państwa, w którym prawnik ten jest uprawniony do wykonywania zawodu, na zasadzie wzajemności, o ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Rzeczpospolitą Polską lub przepisy organizacji międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest członkiem, nie stanowią inaczej.

Zgodnie z ustawą do tak pojmowanego świadczenia usługi transgranicznej przez prawnika spoza UE stosuje się odpowiednio zasady dotyczące świadczenia usługi transgranicznej przez prawnika z UE (czyli odpowiednie zastosowanie mają kwestie dotyczące współdziałania, czy doręczeń).

Podsumowanie


Mam nadzieję, że w miarę jasno przedstawiłam, co na działce prawnej mogą sobie czynić w Polsce prawnicy zagraniczni. Myślę, że dla wielu osób te regulacje są po prostu ciekawostką, tak samo jak dla mnie obecnie twierdzenie Pitagorasa 😉.

Słyszeliście wcześniej o prawnikach zagranicznych? Wiedzieliście, jakie działania i na jakich zasadach mogą podejmować w RP?

Uściski 😙

Post został opracowany na podstawie:
Ustawa z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016, poz. 1874).

Fotografie: autorka.

2 komentarze:

  1. Ciekawy wpis, bardzo lubię Twojego bloga :) Mam też pytanie, co zrobić w przypadku wypadek komunikacyjny - do kogo najlepiej się zgłosić?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Myślę, że skoro wstawiasz ukryty link kancelarii odszkodowawczej, to doskonale wiesz do kogo się zgłosić. Poza tym nie wiem, czy to dobre miejsce na takie reklamy, mój blog ma mały krąg czytelników.

      Usuń

Króluje tu szacunek i kultura słowa. Komentarze zawierające słowa powszechnie uważane za obelżywe, nawołujące do nienawiści rasowej, narodowościowej, religijnej, o charakterze hejtu internetowego zostaną usunięte. Podawanie danych osobowych jest dobrowolne. Więcej informacji uzyskasz w polityce prywatności i regulaminie bloga (w wersji na komputery - zakładka po prawej stronie, w wersji mobilnej - u dołu w zakładce strony).