poniedziałek, 13 listopada 2017

Co łączy formę do pieczenia z czynnościami prawnymi?

Jak się zdrowo odżywiać?Jakiś czas temu, przy okazji rozważań nad oświadczeniami woli, wyjaśnialiśmy sobie, co to jest czynność prawna. Dziś powracamy do tychże czynności prawnych. Nie będę Was trzymała w niepewności i na początku powiem co łączy formę do pieczenia z czynnościami prawnymi. Wydaje mi się, że nic poza tym, że czynności prawne można włożyć jak ciasto do formy, a może bardziej poprawnie w formę. Co to oznacza? Właśnie dziś spróbuję to wyjaśnić.


Swoboda formy

Moi drodzy, zasadą w prawie cywilnym jest brak formy. W sensie, że czynność prawna CO DO ZASADY dochodzi do skutku jakkolwiek się ją wyrazi. Możemy dokonywać czynności prawnych za pomocą pisma (formy pisemnej), dokumentu albo elektronicznie. Jednak równie dobrze możemy dokonać czynności prawnej w sposób niemy, dorozumiany.

Na przykład możemy zawrzeć umowę sprzedaży w następujący sposób. Podchodzimy na targowisku do stanowiska z jabłkami. Nakładamy jabłka, które najbardziej nam się podobają do siatki, podajemy sprzedawcy, który je waży, następnie burknie cenę za nie, my podamy mu stosowną ilość mamony i bach, dokonaliśmy czynności prawnej. Sprzedawca sprzedał, kupujący kupił. Przy, właściwie, braku jakichkolwiek formalności.

Świeci Wam jednak od początku podtytułu, napisana przeze mnie Caps Lockiem fraza "co do zasady". Dlaczego? Drodzy, jeśli jeszcze nie wiecie, to teraz się dowiadujecie, że prawo ma zasady, od których przewiduje liczne wyjątki. I tak przewiduje sobie, że czynności prawnej można dokonać jakkolwiek, ale nie zawsze. O co w tym wszystkim chodzi?

Formy czynności prawnych

Ze względu na sposób sporządzenia wyróżniamy następujące formy szczególne dla dokonania czynności prawnych:

1. zwykła forma pisemna - do zachowania tej formy wymagane jest sporządzenie dokumentu, który obejmuje treść oświadczenia woli i został podpisany.

Formy czynności prawnychZgodnie bowiem z art. 78 Kodeksu cywilnego, do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Do zawarcia umowy wystarcza wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron, lub dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany.

2. z poświadczeniem daty - czym jest data pewna? jest to stwierdzenie wiążące także osoby nieuczestniczące w czynności prawnej, że czynność prawna została dokonana w określonym czasie.

Zgodnie z art. 81 Kodeksu cywilnego czynność prawna ma datę pewną, gdy
a. stwierdzono dokonanie czynności prawnej w jakimkolwiek dokumencie urzędowym - od daty dokumentu urzędowego,
b. umieszczono na obejmującym czynność dokumencie jakiekolwiek wzmianki przez organ państwowy, organ jednostki samorządu terytorialnego albo przez notariusza - od daty wzmianki,
c. opatrzono dokument w postaci elektronicznej kwalifikowanym elektronicznym znacznikiem czasu - od daty opatrzenia kwalifikowanym elektronicznym znacznikiem czasu,
d. dokument został podpisany przez osobę, która następnie zmarła - od daty śmierci tej osoby.

3. z poświadczeniem podpisu - instytucja regulowana przez ustawę Prawo o notariacie, polega na tym, że notariusz lub powołany do tego organ zamieszcza w dokumencie klauzulę potwierdzającą własnoręczność podpisu złożonego na dokumencie przez daną osobę.

4. akt notarialny - również uregulowana w ustawie Prawo o notariacie, polega na tym, że notariusz spisuje oświadczenia woli stawających przed nim stron, odczytuje spisany dokument stronom i wraz z nimi podpisuje.

5. forma elektroniczna - chodzi tutaj o wprowadzenie treści oświadczenia woli do stosownego systemu komputerowego, przy zachowaniu odpowiednich warunków. Nie będę tego omawiać, bo nigdy tego nie rozumiałam, ryłam to po prostu na pamięć, moi Czytelnicy jednak nie mają takiej potrzeby, tak myślę 😉.

6. forma dokumentowa - polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci dokumentu w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie. Dokumentem natomiast jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią (art. 77(2) i art. 77(3) Kodeksu cywilnego).

Ad solemnitatem, ad eventum, ad probationem - czy to jakieś zaklęcia?

Rzekłabym, że to zaklęcia zamykające w określonych ustawowo, czy umownie sytuacjach w jednej z w/w form czynności prawnych.

Forma czynności prawnej zastrzeżona ad solemnitatem, czyli pod rygorem nieważności, powoduje bezwzględną nieważność czynności prawnej dokonanej bez zachowania wymaganej przez prawo formy.

Tytułem przykładu, jeśli dokonamy umowy sprzedaży nieruchomości w zwykłej formie pisemnej, to umowa sprzedaży będzie nieważna. Nie dojdzie w ogóle do zmiany właściciela nieruchomości. Dlaczego? Ponieważ Kodeks cywilny zastrzega dla dokonania czynności prawnej w postaci przeniesienia własności nieruchomości formę aktu notarialnego pod rygorem nieważności (art. 158 KC).

Życie to tylko chwila, strać ją na cywilaForma czynności prawnej zastrzeżona ad eventum, czyli dla wywołania określonych skutków prawnych, polega na tym, że niezachowanie takiej formy nie spowoduje nieważności czynności prawnej, ale niewystąpienie skutków prawnych, które wystąpiłby, gdyby zastrzeżona forma została zachowana.

Forma czynności prawnej zastrzeżona ad probationem, czyli celów dowodowych, polega na tym, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze (mówiąc oględnie, w postępowaniu przed sądem) dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Są wyjątki od tego postanowienia, ale dziś już i tak poruszamy materię, która może wydawać się moim Czytelnikom nieco skomplikowana, dlatego wiedzmy tylko, na czym polega omawiane właśnie zastrzeżenie czynności prawnej.

Wspomnę tylko, ale nie będę tego rozwijać, że zastrzeżenie stosownej formy może wynikać z ustawy lub z umowy. Przykładem z zastrzeżenia ustawowego - akt notarialny przy przeniesieniu własności nieruchomości. Zastrzeżenie umowne - klauzula w danej umowie, że wszelkie jej zmiany etc. wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Ot, i tyle wspólnego ma forma do pieczenia z czynnościami prawnymi 😉.

Uściski 😗

Post został opracowany na podstawie:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny,
Prawo cywilne - część ogólna, Z. Radwański, A. Olejniczak, Warszawa 2011.

Fotografowała: autorka.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Króluje tu szacunek i kultura słowa. Komentarze zawierające słowa powszechnie uważane za obelżywe, nawołujące do nienawiści rasowej, narodowościowej, religijnej, o charakterze hejtu internetowego zostaną usunięte. Podawanie danych osobowych jest dobrowolne. Więcej informacji uzyskasz w polityce prywatności i regulaminie bloga (w wersji na komputery - zakładka po prawej stronie, w wersji mobilnej - u dołu w zakładce strony).