wtorek, 5 września 2017

Ochrona dóbr osobistych

Ochrona dóbr osobistychCzym są dobra osobiste? Jakie są ich rodzaje? Czym są przesłanki ochrony dóbr osobistych? Czy prawo posiada środki ochrony tychże dóbr? Jeśli jesteś ciekaw tych kwestii i chcesz wiedzieć czego dotyczą bardzo popularne wszędzie sprawy o ochronę dóbr osobistych (o mediach mówię, co rusz ktoś sobie sprawę wytacza, bo ktoś coś o nim powie 😉choć przyznam, w życiu zwykłych ludzi zdarzają się elementy lubujące się w pozywaniu za naruszenie dóbr osobistych w różnych konfiguracjach w odniesieniu do jednego czynu 😉) - zapraszam do lektury 😊.


Dobra osobiste - pojęcie, rodzaje

Kwestię dóbr osobistych regulują co do zasady art. 23-24 Kodeksu cywilnego. I tym się dziś w szczególności zajmiemy.

Kodeks cywilny nie zawiera definicji legalnej dóbr osobistych (co to definicja legalna? definicja zapisana w ustawie, w kodeksie cywilnym racjonalny prawodawca nie zamieścił definicji dóbr osobistych - a  na co to komu 😎). Jednakże nauka prawa nigdy nie śpi i wypracowała swoim wspaniałym mózgiem taką definicję, wyjaśnienie, kierunkowskaz dla zbłąkanych w gąszczu prawa.

Cóż zatem kryje się, wg nauki prawa, pod pojęciem dóbr osobistych?

Dobra osobiste to uznane przez system prawny wartości odnoszące się do fizycznej i psychicznej integralności człowieka, jego indywidualności, godności i statusu społecznego.Wskazuje się na następujące cechy dóbr osobistych:

1. nieodłączne ich związanie z człowiekiem, bez względu na stan psychiczny tegoż człowieka i stopień wrażliwości (jakby to dosadnie, ale delikatnie ująć, nawet jak klepki mi się pomieszają, to i tak nadal przysługują mi dobra osobiste, z samej racji bycia człowiekiem, niezależnie czy mam równy sufit, czy też nie 😵).
2. dobra osobiste to dobra niemajątkowe (choć ponoć można na nich nieźle zarobić, ba, nawet sam mistrz Radwański zwrócił w swym podręczniku uwagę, że dobra osobiste zaczynają być poddawane tzw. komercjalizacji 😱) - co oznacza, że nie dają się wyrazić w pieniądzu.

Katalog dóbr osobistych znajduje się w art. 23 Kodeksu cywilnego. Należy jednak zauważyć, że katalog ów, jest katalogiem niewyczerpującym, co oznacza, że istnieją również inne dobra osobiste, niewymienione w Kodeksie cywilnym, ale które tak samo jak te dostępujące zaszczytu zapisania w akcie rangi ustawy, podlegają ochronie prawnej.

Odnosząc się do wybrańców określonych w ustawie, możemy wyróżnić następujące typy dóbr osobistych:

1. życie, zdrowie i nietykalność cielesna,
2. wolność,
3. cześć człowieka,
4. swoboda sumienia,
5. nazwisko i pseudonim,
6. wizerunek,
7. tajemnica korespondencji,
8. nietykalność mieszkania,
9. twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska.

Przykłady typów dóbr osobistych niewymienionych w Kodeksie cywilnym:

1. stan cywilny,
2. kult po zmarłej osobie bliskiej,
3. integralność seksualna,
4. sfera prywatności,
5. korzystanie z wartości środowiska naturalnego.

Przesłanki ochrony dóbr osobistych Przesłanki ochrony dóbr osobistych

Art. 24 Kodeksu cywilnego określa przesłanki ochrony dóbr osobistych.

Przed czym zatem chroni się dobra osobiste? Myślimy, myślimy, myślimy... Dygresja - usłyszałam ostatnio, że za dużo myślę 😏. Mam tylko jeden dylemat - nie umiem sobie wyobrazić niemyślącego prawnika 😁.

Do rzeczy, do rzeczy, skoro już tak długo myśleliśmy, to, EUREKA, dobra osobiste chroni się przed ich bezprawnym naruszeniem lub zagrożeniem. Co więcej, zgodnie z Kodeksem cywilnym, bezprawność czynu naruszającego dobra osobiste domniemywa się. Cóż to takiego oznacza. Drodzy, nic innego, jak to, że jak Igrekowski idzie do sądu, wnosi pozew i mówi, że Iksiński naruszył jego dobra osobiste, to Igrekowski od momentu wniesienia pozwu może osiąść na laurach, bowiem to Iksiński musi wykazać, że tego dobra nie naruszył. To takie duże uproszczenie, ale na tym mniej więcej polega domniemanie. Błogosławieni na korzyść których działają domniemania 😇.

Dobrze, dobrze, ale w jaki sposób Iksiński może się bronić, czyli udowodnić, że czyn naruszający dobro osobiste nie był bezprawny? Wyróżnia się następujące przesłanki uchylające bezprawność takiegoż czynu:

1. zgoda uprawnionego - jak Igrekowski zgodził się, żeby go opluć, to czego on ode mnie teraz chce 😋
2. działanie na podstawie przepisu lub w wykonaniu prawa podmiotowego - cóż tu komentować, prawo stanowi, Ty się człeku nie sprzeciwiaj 😈
3. gdy powoływanie się na naruszenie dóbr osobistych stanowi nadużycie tegoż prawa podmiotowego jakim jest ochrona dóbr osobistych - ważymy tutaj wartości ochronę dóbr osobistych z innym prawem podmiotowym, np. ochroną życia lub zdrowia, przyjmuje się, że jeśli dla ochrony dobra ważniejszego (np. życie, zdrowie), konieczne jest wkroczenie w sferę dóbr osobistych drugiego człowieka, to wkroczenie to nie będzie bezprawne.

Jakieś pytania w tym zakresie? Śmiało, nie krępujcie się 😚.

Środki ochrony dóbr osobistych

Gdy jednak dojdzie do naruszenia lub zagrożenia naszych dóbr osobistych, czegóż możemy się wtedy domagać?

1. ustalenia - ponoć ustalenie przez sąd, że określone dobro osobiste przysługuje danej osobie jest wystarczające, by zapobiec jego dalszym naruszeniom, albo by uchylić możliwość ich naruszenia. Wybaczcie, muszę skomentować, mnie się wydawało, że mam niepojętą wiarę w dobro ludzkie, ale to już jest przesada 😂😇😂.

2. zaniechanie - słuchajcie, możemy żądać, by ktosik naruszający, przestał naruszać teraz i na wieki? miło ze strony prawa, nie? 😉

3. usunięcie skutków naruszenia - jakiś konkret; ale uwaga - działa tylko, jak do naruszenia dobra osobistego już doszło; przykład najpiękniejszego i najpopularniejszego usunięcia naruszeń? - ogłoszenie w prasie sprostowań lub przeprosi; nooooooo czad, normalnie 😋

Środki ochrony dóbr osobistych4. zadośćuczynienie pieniężne lub zapłata na cel społeczny - wreszcie jakaś konkretna sankcja i korzyć (zwana subtelnie przez naukę prawa kompensacją) dla pokrzywdzonego; nie mylić zadośćuczynienia z odszkodowaniem - to pierwsze bowiem przysługuje za, jak ja to zwę, uszczerbki na fizyce i psychice (przez prawo zwane krzywdą); zapłata na cel społeczny - czy trzeba to wyjaśniać?

Poza zakresem dzisiejszych rozważań pozostawiam kwestię odszkodowania za szkody jakie naruszenie dóbr osobistych może wywołać, bo może, gdyż iż i tak ociekacie dzisiaj mnóstwem nowych informacji.

Pytania? Żądania? Wnioski? Zachęcam 😊

Uściski 😗

Post został opracowany na podstawie:
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Prawo cywilne. Część ogólna, Z. Radwański, A. Olejniczak, Warszawa 2011

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Króluje tu szacunek i kultura słowa. Komentarze zawierające słowa powszechnie uważane za obelżywe, nawołujące do nienawiści rasowej, narodowościowej, religijnej, o charakterze hejtu internetowego zostaną usunięte. Podawanie danych osobowych jest dobrowolne. Więcej informacji uzyskasz w polityce prywatności i regulaminie bloga (w wersji na komputery - zakładka po prawej stronie, w wersji mobilnej - u dołu w zakładce strony).